Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Jest to nic innego jak definicja utworu, który musi mieć twórcę, musi być oryginalny, wyróżniać się, a do tego musi być niepowtarzalny (aby to stwierdzić, należy zastanowić się, czy takie dzieło już powstało i czy byłoby możliwe, żeby stworzyła je inna osoba). Jeżeli więc dzieło naszych rąk i umysłów zawiera te wszystkie cechy łącznie, mamy do czynienia z utworem oraz ich autorem. Utworami są w szczególności:-utwory wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe),-utwory plastyczne,-utwory fotograficzne,-utwory lutnicze,-utwory wzornictwa przemysłowego,-utwory architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne,-utwory muzyczne i słowno-muzyczne,-utwory sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne,-utwory audiowizualne (w tym filmowe). Utworami mogą być także inne dzieła, jeżeli spełniają wymagania ustawowe (rezultat pracy człowieka, przejaw działalności twóczej,indywidualny charakter). Warto dodać, że ochroną objęty może być wyłącznie sposób wyrażenia. Nie są więc objęte ochroną odkrycia, idee, procedury, metody i zasady działania oraz koncepcje matematyczne.

Od kiedy można mowić o utworze? Utwór staje się przedmiotem prawa autorskiego od chwili ustalenia, niezależnie od tego czy został już ukończony. Ustalenie utworu to przybranie przez niego formy rozpoznawalnej. Ochroną objęty będzie więc np. utwór muzyczny będacy tylko zarysem melodii, utwór fotograficzny bez obróbki, utwór literacki bez poprawek i uzupełnień itd. Opracowania cudzego utworu jak tłumaczenia, adaptacje czy przeróbki, także objęte są ochroną prawa autorskiego. Ważne, by przeróbka była dokonana w sposób twórczy, spełniając przy tym przesłanki utworu jako przedmiotu prawa autorskiego. Nie można uzać za opracownie utworu, który powstał w wyniku inspiracji innym utworem. Zanim jednak przystąpimy do działań twórczych, musimy uzyskać zgodę autora pierwotnego utworu (chyba że prawa autorskie wygasły). Wiąże się z tym odpowiednie wynagrodzenie, które nie podlega zwrotowi nawet wówczas, gdy zezwolenie zostało cofnięte z powodu nierozpowszechnienia opracowania w ciągu pięciu lat od wyrażenia zgody. Wykorzystując natomiast powszechnie dostępne informacje i dane, nie musimy starać się o niczyją zgodę a i tak nasze twórcze ich zestawienie zostanie uznane za utwór, jeżeli przyjęte kryterium doboru danych zostanie uzane za twórcze.

Czego nie można uzać za utwór?

Z zakresu ustawowego pojęcia utworu wyłączone są:-odkrycia -idee-procedury-metody i zasady działania. A także:-akty normatywne lub ich urzędowe projekty,-urzędowe dokumenty, materiały, znaki i symbole,-opublikowane opisy patentowe lub ochronne,-proste informacje prasowe.

Jako ciekawostkę warto przytoczyć pewien proces sądowy, w którym główną rolę odegrała Genowefa Pigwa. Postać, która zapewne większość kojarzy, to karykaturalna, przerysowana "wiejska baba", wcielenie kabaretowe Bronisława Opałko. Powszechnie rozpoznawana, lubiana i jak się okazało nie jedyna. Kolejne kabarety wykorzystywały jej wizerunek przy tworzeniu swoich skeczy. Sprawa znalazła swój finał w sądzie, który orzekł, że postać Genowefy Pigwy jest ideą. Nie można uznać za utwór postaci fikcyjnej, wymyślonej, gdyż jest to twór niedefiniowalny, ulotny i nie spełnia wymogów do uzyskania ochrony prawem autorskim.<